افسردگی

افسردگی پس از زایمان

افسردگی پس از زایمان نوعی از بیماری افسردگی است که بسیاری از مادران (و گاهی پدران)  بعد از تولد کودک‌شان آن‌را تجربه می‌کنند. در طول یک سال، از هر ده خانمی که زایمان کرده، یک نفر درگیر این بیماری می‌شود.

اگر فکر می‌کنید شما هم افسرده هستید، کمک گرفتن بسیار مهم است. چون نشانه‌های بیماری می‌تواند چند ماه طول بکشد یا بدتر شده و اثرات منفی جدی بر شما، کودک و خانواده شما داشته باشد.

با درمان درست که می‌تواند شامل روش‌های خود مراقبتی و درمان تخصصی باشد اکثر خانم‌ها بهبودی کامل پیدا می‌کنند.

نشانه‌های افسردگی پس از زایمان

بسیاری از مادران کمی غمگینی، یا افت خلق و روحیه، و یا اضطراب را در هفته‌ی اول بعد از زایمان تجربه می‌کنند. این حالت شایع است و طبیعی محسوب می‌شود. این حالت گذراست و تا دو هفته بعد از زایمان برطرف می‌شود. اگر نشانه‌های شما بیش‌تر طول کشید یا دیرتر شروع شد ممکن است به افسردگی مبتلا شده باشید. افسردگی پس از زایمان تا یک سال بعد از زایمان هم احتمال دارد شروع شود.

نشانه‌های افسردگی:

احساس دائمی غمگینی و افسردگی
لذت نبردن و از دست دادن علاقه به خیلی چیزها
احساس خستگی در اغلب اوقات و انرژی نداشتن
مشکل در خواب شب و خواب‌آلود بودن در روز
بی‌حوصلگی برای ارتباط و معاشرت با دیگران
کم‌شدن تمرکز و دشواری تصمیم‌گیری
احساس گناه، ناامیدی یا بی‌کفایتی
احساس این‌که قادر به مراقبت از کودک نیستید
احساس بی‌قراری، زود عصبانی شدن یا کم‌تحمل شدن
بی‌تفاوت شدن به اتفاق‌ها یا به کودک
کم شدن یا زیاد شدن اشتها
فکرهای ناخوشایند و نگران‌کننده مانند فکر آسیب رساندن به نوزاد
فکر کردن در مورد آسیب زدن به خود یا خودکشی

(اگر فکر آسیب زدن به خود یا کودک‌تان به ذهن شما می‌رسد، این مساله یک امر اورژانس پزشکی است. توصیه می‌شود با یکی از نزدیکان مورد اعتماد خود در این مورد صحبت کنید و در زودترین زمان ممکن به پزشک یا بیمارستان مراجعه کنید و یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید)

افسردگی پس از زایمان ممکن است ناگهانی یا تدریجی ایجاد شود. در موارد شروع تدریجی بیماری بسیاری از خانم‌ها خودشان متوجه افسردگی‌شان نمی‌شوند.

کمک بگیرید

اگر فکر می‌کنید افسرده هستید با پزشک یا روان‌پزشک مشورت کنید. به این امید که مشکل خود به خود برطرف می‌شود، تنها با آن روبه‌رو نشوید و کمک بگیرید. (در مورد درمان در ادامه متن بیش‌تر بخوانید.)
اگر فکر می کنید همسر شما یا کسی که می‌شناسیدش، به افسردگی مبتلاست او را تشویق کنید که کمک بگیرد.

به خاطر داشته باشید

افراد و روش‌های مختلفی برای کمک به شما و درمان افسردگی وجود دارند.
افسردگی یک بیماری است مانند سایر بیماری‌ها.
افسرده شدن نقص یا مشکلی در شما نبوده و هر کسی می‌تواند به این بیماری مبتلا شود.
افسرده بودن به این معنی نیست که شما مادر خوبی نیستید.
افسردگی به این معنی نیست که شما روانی یا دیوانه خواهید شد.

درمان افسردگی پس از زایمان

افسردگی پس از زایمان می‌تواند ترسناک و آزاردهنده باشد ولی خوشبختانه درمان دارد. درمان از کمک خود شما شروع می‌شود و دو روش اصلی درمان دارویی و روان‌درمانی نیز وجود دارد.

خودمراقبتی: کارهایی که می‌توانید امتحان کنید و ممکن است به شما کمک کند:

با خانواده و دوستان در مورد احساس‌هایی که دارید صحبت کنید. به آن‌ها بگویید که چه کمکی می‌توانند بکنند. دیگران می‌توانند در نگهداری کودک به شما کمک کنند تا برای کارهایی که دوست دارید و برای‌تان لذت‌بخش است وقت بگذارید. به اندازه کافی استراحت کنید و سعی کنید شب بخوابید. ورزش کنید یا فعالیت فیزیکی و تحرک بیش‌تری داشته باشید؛ برای مثال به پیاده‌روی بروید. رژیم غذایی سالم هم به شما کمک خواهد کرد. در مورد خودمراقبتی در ادامه بیش‌تر بخوانید.
اگر افسردگی شدید باشد این روش‌ها برای بهبودی کافی نیست یا انجام این کارها به دلیل افسردگی برای شما سخت است. در این صورت کمک تخصصی نیاز است.

داروهای ضد‌افسردگی: پزشک شما ممکن است داروهای ضد‌افسردگی برای شما تجویز کند. داروهای موثر و کم‌عارضه‌ای برای درمان افسردگی وجود دارد. اگر شیردهی دارید داروهایی وجود دارند که در شیردهی بی‌خطرند. بعضی افراد در مورد مصرف دارو نگرانی‌هایی دارند چون باورهای نادرستی در مورد مصرف داروهای روان‌پزشکی رایج است. در مورد نگرانی‌هایتان با پزشک صحبت کنید و در مورد دارودرمانی در ادامه بیش‌تر بخوانید.

روان‌درمانی یا درمان‌های روان‌شناختی: در بعضی موارد درمان‌های روان‌شناختی مانند درمان‌ شناختی رفتاری، یا روان‌درمانی حمایتی یا بین فردی برای درمان افسردگی پیشنهاد می‌شود.

علت افسردگی پس از زایمان

علت افسردگی پس از زایمان به طور کامل مشخص نشده است. بعضی عوامل می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند مانند:

o سابقه‌ی افسردگی یا سایر بیماری‌های روان‌پزشکی در خانواده

o سابقه‌ی مشکل سلامت روان در طول دوران بارداری یا قبل از آن

o کمبود حمایت کافی از جانب اطرافیان

o اختلاف با همسر

o اتفاق ناخوشایند اخیر در زندگی یا استرس‌های مزمن

اگر شما هیچ‌یک از این شرایط را نداشته‌اید، باز هم زایمان و بچه‌دار شدن یک اتفاق مهم در زندگی است که می‌تواند تنش‌زا باشد. گاهی طول می‌کشد تا مادر و پدر با شرایط جدید زندگی بعد از تولد نوزاد کنار بیایند. نگهداری از نوزاد هم اغلب کار سخت و پراسترسی است.

آیا می‌توان از افسردگی پس از زایمان پیش‌گیری کرد؟

راهی وجود ندارد که بتوانیم بگوییم با قطعیت از افسردگی پس از زایمان جلوگیری می کند. با این‌حال داشتن سبک زندگی سالم می تواند کمک‌کننده باشد. افرادی که قبلا افسردگی یا مشکل سلامت روان داشته‌اند نیاز به دقت بیش‌تری در مورد نشانه‌های افسردگی در بارداری و بعد از زایمان دارند و بهتر است قبل از زایمان با روان‌پزشک مشورت کنند.

باور‌های نادرست در مورد افسردگی پس از زایمان

باورهای نادرستی در مورد این بیماری وجود دارد مانند:

o افسردگی پس از زایمان از سایر انواع افسردگی خفیف‌تر است. (در واقع افسردگی پس از زایمان به اندازه‌ی سایر انواع افسردگی جدی است)

o افسردگی پس از زایمان فقط به دلیل تغییر هورمونی ایجاد می‌شود. (دلایل مختلفی در ایجاد افسردگی پس از زایمان نقش دارند و فقط تغییر هورمونی علت آن نیست)

o افسردگی پس از زایمان خیلی زود و خودبه خود خوب می‌شود. ( افسردگی پس از زایمان اگر درمان نشود می‌تواند ماه‌ها طول بکشد)

o افسردگی پس از زایمان فقط در مادران ایجاد می‌شود. (تحقیقات نشان داده در مردان نیز پدر شدن می‌تواند یک اتفاق پراسترس باشد و باعث افسردگی شود)

نشانه‌های افسردگی در اطرافیان

افسردگی می‌تواند به تدریج ایجاد شود و تشخیصش برای اطرافیان سخت باشد. گاهی افرادی که افسرده هستند با دیگران در مورد حس‌ها و شرایط‌شان صحبت نمی‌کنند چون نگران قضاوت شدن یا درک نشدن هستند. اگر در همسر یا یکی از اطرافیان این نشانه‌ها را می‌بینید ممکن است افسرده باشد:

بی دلیل گریه کردن مشکل در ارتباط و دلبستگی به کودک. برای مثال مادر افسرده ممکن است فقط کارهای لازم کودک را از روی وظیفه انجام بدهد و میلی برای بازی با کودک و وقت گذراندن با او نداشته باشد.

بی حوصلگی برای ارتباط و معاشرت با دیگران و صحبت‌هایی که اغلب منفی و ناامیدکننده است. بی‌توجهی به خود و رسیدگی نکردن به نظافت شخصی و آراستگی ظاهر.

از دست دادن حس شوخ‌طبعی

نگرانی دائمی در مورد کودک و سلامتش با وجودی که مشکلی وجود ندارد.

(شنیدن صداها یا دیدن چیزهایی که دیگران نمی‌بینند و باور به چیزهایی که واضحا نادرست است از مسایل فوری و به‌اصطلاح اورژانس‌های پزشکی در افسردگی پس از زایمان است و توصیه می‌شود در زودترین زمان ممکن بیمار را به پزشک یا بیمارستان ببرید)

اگر فکر می‌کنید کسی که شما می‌شناسید افسرده است، او را تشویق کنید که در مورد احساس و تجربه‌اش با شما صحبت کند و از پزشک کمک بگیرد.

خود-مراقبتی

نگهداری از نوزاد می‌تواند برای هرکسی چالش‌برانگیز و تنش‌زا باشد. اگر شما افسرده باشید این کار سخت‌تر هم خواهد بود. کارهایی هست که می‌تواند به شما برای کنار آمدن بهتر با شرایط جدید کمک کند:

o با همسر، خانواده، یا دوستان خود صحبت کنید. به ‌آن‌ها کمک کنید احساس و شرایط شما را بفهمند و بدانند چه کمکی نیاز دارید.

o تلاش نکنید یک مادر قهرمان باشید. کمک‌های دیگران را قبول کنید و از نزدیکان بخواهید در نگهداری از کودک یا کارهای منزل مانند آشپزی و خرید به شما کمک کنند.

o برای خودتان وقت بگذارید. سعی کنید برای کارهایی که شما را خوشحال می‌کند یا آرامش‌بخش است وقت بگذارید. مثلا موسیقی گوش کنید، پیاده‌روی بروید و با دوستان‌تان معاشرت کنید.

o استراحت کنید. گاهی با وجود کارهای زیاد کودک وقتی برای استراحت و خواب کافی باقی نمی‌ماند. از اطرافیان برای کارهای شبانه‌ی کودک کمک بگیرید که بتوانید خواب بیش‌تری در شب داشته باشید. بهداشت خواب را رعایت کنید.

o ورزش کنید. ورزش کردن می ‌واند در بهتر شدن خلق و روحیه‌ی کسانی که افسردگی خفیف دارند موثر باشد. در مورد ورزش در افسردگی بیش‌تر بدانید. اگر امکان ورزش منظم ندارید فعالیت فیزیکی و تحرک خود را بیش‌تر کنید، برای مثال به پیاده‌روی بروید.

o رژیم غذایی سالم داشته باشید. مدت طولانی گرسنه نمانید و وعده‌های غذایی منظم داشته باشید.

o سیگار، الکل و سایر مواد را استفاده نکنید. این مواد باعث بدتر شدن افسردگی شما می‌شوند.

درمان‌های روان‌شناختی یا روان‌درمانی

روان‌درمانی‌های شناختی رفتاری، حمایتی، و بین فردی از انواع درمان‌های شناخته شده و موثر برای درمان افسردگی هستند. این درمان‌ها برای افسردگی‌های خفیف، یا به عنوان درمان کمکی در کنار دارو برای افسردگی‌های متوسط تا شدید انجام می‌شوند. روان‌درمانی در افسردگی معمولا ۳ تا ۴ ماه زمان نیاز دارد و اغلب لازم است که یک یا دو بار در هفته برای جلسه‌ی روان‌درمانی به روان‌شناس، روان‌پزشک یا مشاور مراجعه کنید.

داروهای ضدافسردگی

درمان دارویی اغلب برای افسردگی متوسط یا شدید پیشنهاد می‌شود یا برای افرادی با افسردگی خفیف که سابقه‌ی قبلی افسردگی دارند. داروهای ضدافسردگی با تنظیم مجدد مواد شیمیایی مغز باعث بهبودی بیماری و برطرف شدن نشانه‌هایی مانند غمگینی، اضطراب، و بی‌خوابی می‌شوند. داروها کمک می‌کنند شما زودتر به عملکرد و زندگی طبیعی خود برگردید و با شرایط جدید سازگار شوید. داروهای ضدافسردگی به تدریج اثر می‌کنند و مهم است که داروها را منظم و طبق دستور پزشک مصرف کنید. معمولا برای این‌که اثر دارو را احساس کنید نیاز به یک هفته مصرف منظم دارو هست.

برای برطرف شدن نشانه‌های افسردگی نیز معمولا حدود یک تا دو ماه زمان نیاز است. بعد ار بهبودی معمولا دارو ۶ ماه ادامه می‌یابد تا از برگشت بیماری جلوگیری شود. بنابراین بدون نظر پزشک و قبل از کامل شدن دوره درمان دارو را قطع نکنید.

در صورتی که به کودک شیر می‌دهید، پزشک‌تان دارویی تجویز خواهد کرد که در شیردهی بی‌ضرر باشد.

عوارض داروها؛ به طور کلی داروهای جدید ضدافسردگی داروهای کم عارضه ای هستند. عوارض داروها بسته به نوع دارو متفاوت است ولی به طور کلی در ابتدای درمان مشکلات گوارشی مانند یبوست یا تهوعُ، خشکی دهان، بی‌خوابی یا خواب‌آلودگی ممکن است دیده شود. در صورتی که عوارض دارو خفیف است آن را تحمل کنید چون معمولا در چند روز اول برطرف می‌شود. در صورت شدید یا غیر معمول بودن عوارض به پزشک مراجعه کنید.

منابع

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن